Tên 108 Vị Thuốc Bắc Trong Y Học Cổ truyền

Thuốc Bắc là cách gọi ở Nước Ta so với các loại thuốc được sử dụng trong Đông y của Trung Quốc. Gọi là thuốc Bắc để phân biệt với thuốc Nam là thuốc theo Y học Cổ truyền Nước Ta .
Hầu hết các vị thuốc bắc thường được bào chế dưới dạng các thảo dược đã qua giải quyết và xử lý phần thừa, làm sạch và sấy khô. Một số vị thuốc hoàn toàn có thể thích hợp dùng ở dạng tươi như nhân sâm. Hoặc tùy thuộc vào bài thuốc, hoàn toàn có thể bổ trợ các thành phần từ động vật hoang dã như vây cá mập, cá ngựa ngâm rượu, rượu tắc kè, các loại cao …
Người ta hay nói có 108 vị thuốc Bắc, nhưng số lượng này không đúng mực. Nước Trung Hoa dược điển của Trung Quốc cho biết có tới vài trăm vị. Các vị thuốc bắc được nghiên cứu và điều tra từ các thảo dược, ứng dụng trong điều trị bệnh với rất nhiều hiệu quả. Nắm được ý nghĩa của tên gọi sẽ giúp bạn đọc thuận tiện hơn trong tra cứu thông tin và trong điều trị bệnh .

Mục lục bài viết

Cách phân loại 108 vị thuốc bắc

Thuốc Bắc có rất nhiều vị. Để thuận tiện cho việc sử dụng và bào chế, dựa trên các đặc điểm khác nhau trong thành phần hóa học, dược tính, công dụng, người ta chia các vị thuốc bắc làm các nhóm như:

108 vị thuốc bắc

Cách phân loại 108 vị thuốc bắc trong y học truyền thống

  1. Theo vị : Thông thường, trong Đông y, có 5 nhóm thuốc tương ứng với các vị khác nhau như cay – mặn – ngọt – đắng – chua .
  2. Theo tính : Thuốc bắc có 5 tính cơ bản là tính Hàn ( lạnh ), tính lương ( mát ), tính ôn ( ấm ), tính bình ( không thay đổi ) .
  3. Phân theo nguyên vật liệu có ba loại : thực vật, động vật hoang dã, khác. Người làm thuốc Bắc hoàn toàn có thể khai thác các phần khác nhau của một loài thực vật như : rễ, củ, thân, vỏ ( vỏ rễ, vỏ thân, vỏ quả, vỏ củ … ), lá, hoa, quả, hạt ), các bộ phận khung hình động vật hoang dã như : xương, da, thịt, mỡ, nội tạng, ( thậm chí còn cả sừng, vây, móng, lông … của chúng ), 1 số ít loại khoáng chất và tinh thể như hoàng thổ, thạch tín, băng phiến, … làm thuốc Bắc .

Cách đặt tên các vị thuốc bắc phổ biến

Thông qua các cách đặt tên thuốc, bạn hoàn toàn có thể chớp lấy được phần nào hiệu quả và đặc thù của các vị thuốc đó :

  • Dựa theo tác dụng của thuốc : Một số vị thuốc có tên Hán – Việt thường đại diện thay mặt cho công dụng của chính nó như Phòng phong ( tránh gió, trừ ngoại tà ), Ích mẫu ( điều trị các bệnh phụ nữ ), Tục đoạn ( nối các đoạn đứt gãy, dùng trong chữa bệnh gân cốt, xương khớp ) .

tên các vị thuốc bắc

Cách đặt tên các vị thuốc bắc trong y học truyền thống

  • Dựa theo hình dạng : Các vị thuốc được đặt tên theo hình dạng hoàn toàn có thể kể đến như Nhân sâm ( loại củ có rễ gần giống hình người ), Thái tử sâm ( loại sâm nhỏ, củ mập mạp trông giống trẻ nhỏ ), Ô đầu ( loại thuốc giống đầu con quạ ), Ngưu tất ( loại thuốc có hình dạng giống đầu gối con trâu ) …
  • Dựa theo sắc tố : Hồng hoa ( loại hoa màu hồng ), Tử thảo ( cỏ tím ), Bạch truật ( củ màu trắng … )
  • Dựa theo tính vị : Vị thuốc đông y có 5 vị khác nhau nên dựa theo đó hoàn toàn có thể tích hợp để đặt tên cho thuốc như Cam thảo ( cỏ vị ngọt ), Khổ sâm ( củ sâm có vị đắng ), Đinh hương ( loại cỏ thơm ) …
  • Dựa theo đặc thù sinh học : Đông trùng hạ thảo ( mùa đông giống ấu trùng, mùa hạ giống cây ), Hạ khô thảo ( loại cổ khô héo vào mùa hạ ), Kim ngân ( chỉ thảo dược hoàn toàn có thể sống giữa sự khắc nghiệt của mùa đông ) …
Xem thêm  Cách Tải, Cài Đặt Phần Mềm Giả Lập Android BlueStacks 2021 Cho PC, Laptop

108 vị thuốc bắc phổ biến thường dùng

Dân gian Nước Ta có bài thơ về các loại thuốc Bắc. thường hay sử dụng

Các vị thuốc bắc thơ việt nam sưu tầmCác vị thuốc bắcCác vị thuốc bắc

Trước kính lạy trông ơn bối mẫu,

Sau tỏ lòng thục nữ hồng hoa.

Đôi ta từ bán hạ giao hòa,

Lòng những ước liên kiều hai họ.

Duyên xích thược anh đà gắn bó,

Nghĩa quế chi em khá ghi lòng.

Mặc dù ai trỗi tiếng phòng phong,

Đôi ta nguyện cùng nhau cát cánh.

Ngồi nhớ tới đào nhơn cám cảnh,

Nỡ để cho quân tử ưu phiền.

Muốn sao cho nhơn nghĩa huỳnh liên,

Thì mới đặng vui vầy viễn chí.

Ngồi buồn chốn mạch môn thăn thỉ,

Nhớ thuyền quyên tục đoạn gan vàng.

Ơn cha mẹ nghĩa tợ hoài san,

Công song nhạc tình đà đỗ trọng.

Ngày vái tới thiên môn lồng lộng,

Đêm nguyện cùng thục địa chiếu tri.

Dạ muốn cho trọn chữ đương quy,

Vậy nên phải cạn lời bạch truật.

Bấy lâu tưởng linh tiêu phục dực,

Nay mới tường độc hoạt loan phòng.

Trách dạ em nhiều nỗi xuyên khung,

Chạnh tủi phận lòng này cam toại.

Vì nhẫn nhục không trông trái phải,

Nỡ phụ người bạch chỉ chi nhân.

Tưởng cùng nhau tụ hội châu trần,

Hay đâu bậu ký sanh viễn địa.

Này kinh giới chẳng toàn nhơn nghĩa,

Chốn tiền hồ nguyệt kết liễu châm.

Tai vẳng nghe nổi tiếng huỳnh cầm,

Chạnh tủi phận đằm đằm trạch tả.

Nhớ trinh nữ lòng dao cắt dạ,

Quặn nhơn bào tựa muối xát lòng.

Ngùi châu sa lụy ngọc ròng ròng,

Đoạn thần khúc đề thơ trách bậu.

89 Giảo cổ lam
90 Hạ diệp châu
91 Hạ khô thảo
92 Hà thủ ô đỏ
93 Hắc chi ma
94 Hải cáp xác
95 Hải kim sa
96 Hải long
97 Hải mã
98 Hải tảo
99 Hạn liên thảo
100 Hạnh nhân
101 Hậu phác
102 Hoa hòe
103 Hoả ma nhân
104 Hoài sơn
105 Hoàng bá
106 Hoàng cầm
107 Hoàng đằng
108 Hoàng kỳ
109 Hoàng liên
110 Hoàng nàn
111 Hoàng tinh
112 Hoạt thạch
113 Hoắc hương
114 Hổ cốt
115 Hồ đào nhân
116 Hồ tiêu
117 Hổ trượng
118 Hồ tuy
119 Hồng đường
120 Hồng hoa
121 Hồng sâm
122 Hùng hoàng
123 Hương phụ
124 Huyền sâm
125 Huyết dư thán
126 Huyết giác
127 Huyết kiệt
128 Hy thiêm
129 Ích mẫu thảo
130 Ích trí nhân
131 Kê huyết đằng
132 Kê nội kim
133 Kê Tử Hoàng
134 Kha tử
135 Khiếm thực
136 Khiên ngưu tử
137 Khổ luyện căn bì
138 Khổ sâm
139 Khổ tửu
140 Khoan cân đằng
141 Khoản đông hoa
142 Khương hoàng
143 Khương hoạt

144 Kim anh
145 Kim ngân
146 Kim tiền thảo

147 Kinh giới
148 La hán quả

149 Lai phục tử
150 Lệ chi hạch
151 Liên nhục
152 Liên kiều

153 Linh chi
154 Lô hội

155 Long cốt
156 Long đởm thảo

157 Long não
158 Long nhãn nhục

159 Lúa mì
160 Mã đề
161 Ma hoàng
162 Mã tiền
163 Mã xỉ hiện
164 Mạch đông
165 Mạch môn

166 Mạch nha
167 Mạn đà hoa

168 Mạn kinh tử
169 Mật ong
170 Mật mông hoa

171 Mẫu lệ

172 Mễ nhân
173 Miết giáp
174 Mộc hương
175 Mộc miên

176 Mộc miết

177 Mộc nhĩ
178 Mộc qua

179 Mộc thông
180 Một dược

181 Nga truật
182 Ngải diệp (ngải cứu)

183 Ngẫu tiết
184 Ngọc trúc
185 Ngô công (con rết
186 Ngũ vị tử

187 Nguyên hoa
188 Nguyệt quế hoa

189 Ngư tinh thảo

190 Ngưu bàng tử
191 Ngưu hoàng
192 Ngưu tất

193 Nhân sâm
194 Nhân trần

195 Nhĩ hương thảo
196 Nhục đậu khấu
197 Nhục quả
198 Nhục quế
199 Nhục thung dung

200 Nữ trinh tử
201 Ô dược
202 Ô mai
203 Ô tặc cốt
204 Ô tiêu xà
205 Phan tả diệp
206 Phật thủ
207 Phòng kỷ
208 Phòng phong
209 Phù bình
210 Phụ tử
211 Phục linh
212 Qua lâu
213 Quán chúng
214 Quế chi
215 Quy bản
216 Quyết minh tử
217 Sa nhân
218 Sa sâm
219 Sa uyển tử
220 Sài hồ
221 Sang liễu
222 Sinh địa
223 Sinh địa hoàng
224 Sinh khương
225 Sơn dược
226 Sơn đậu căn
227 Sơn trà
228 Sơn thù du
229 Sử quân tử
230 Tam lăng
231 Tam thất
232 Tang
233 Tang bạch bì
234 Tang chi
235 Tang diệp
236 Tang ký sinh

237 Tang phiêu diêu
238 Tang thầm

239 Tần bì
240 Tần giao

241 Tây dương sâm
242 Tê giác
243 Tế tân
244 Thạch Cao
245 Thạch lựu
246 Thạch lựu bì
247 Thạch quyết minh
248 Thạch xương bồ
249 Thanh bì
250 Thanh hao
251 Thanh tương tử
252 Thảo đậu khấu
253 Thảo quả
254 Thăng ma
255 Thần khúc

256 Thất diệp nhất chi hoa
257 Thị đế

258 Thiên hoa phấn
259 Thiên ma
260 Thiên môn đông
261 Thiên nam tinh
262 Thiên niên kiện
263 Thiên thảo
264 Thiên trúc hoàng
265 Thỏ ti tử
266 Thổ phục linh
267 Thông thảo
268 Thục địa hoàng
269 Thủy điệt
270 Thuyền thoái
271 Thương lục
272 Thương nhĩ tử
273 Thương truật
274 Thường sơn
275 Tiên hạc thảo
276 Tiên mao
277 Tiền hồ
278 Tiểu hồi hương
279 Toan táo nhân
280 Tô diệp
281 Tô mộc
282 Tô hợp hương
283 Tô tử

284 Toàn yết
285 Trạch lan

286 Trắc bá diệp
287 Trầm hương
288 Trần bì
289 Tri mẫu
290 Trúc diệp
291 Trúc lịch
292 Trúc nhự
293 Tục đoạn
294 Tử thảo
295 Tử uyển
296 Tỳ bà diệp
297 Tỳ giải
298 Vạn niên thanh
299 Viễn chí

300 Vương bất lưu hành
301 Xa tiền tử

302 Xạ can
303 Xạ hương
304 Xích thạch chi
305 Xích thược
306 Xích tiểu đậu
307 Xuyên khung

308 Xuyên sơn giáp
309 Xuyên tâm liên

310 Xuyên tiêu
311 Ý dĩ nhân

Danh sách tên các vị thuốc bắc bản không đầy đủ

Khi sử dụng các vị thuốc bắc nên kiêng gì?

Nếu muốn các vị thuốc bắc phát huy công dụng cao, người bệnh cần kiêng những điều sau đây :

  • Khi sử dụng các loại thuốc bắc giải cảm, cần kiêng ăn các thực phẩm mặn, chua vì hoàn toàn có thể gây phản tác dụng. Nếu trong thuốc có chứa mật ong thì cầm kiêng ăn hành để tránh làm giảm công dụng và vị thơm, ngọt của thuốc .
  • Nếu uống thuốc giải độc, thanh nhiệt, điều trị các chứng bệnh dị ứng, mề đay thì cần kiêng ăn món ăn hải sản ( cua, sò, cá biển, tôm … ), không ăn lòng trắng trứng, nhộng … Vì chúng hoàn toàn có thể làm triệu chứng tăng nặng, khiến bệnh nghiêm trọng hơn .

108 vị thuốc bắc

Sử dụng thuốc bắc nên kiêng gì ?

  • Dùng thuốc bắc an thần thì cần tránh xa các thực phẩm, chất có vị cay, nóng ( hạt tiêu, ớt, mù tạt ), chất kích thích, đồ uống có cồn, thịt chó …
  • Sử dụng thuốc tân ôn giải biểu, trừ hàn, thuốc điều hòa khí huyết cần kiêng ăn các thực phẩm tanh, lanh như ốc, cua, ba ba, mùng tơi, rau dền, thịt trâu … Vì hoàn toàn có thể làm cản trở việc giải hàn tà .
  • Thuốc trị dạ dày, kích thích tiêu hoá, tiêu thực, kiện tỳ cần tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, gây khó tiêu, tràng vị hấp thụ kém .
  • Thuốc trừ đàm, bổ phế, thanh phế khi uống cần kiêng ăn chuối tiêu vì dễ gây rối loạn tiêu hóa .
  • Các loại thuốc bổ khi sử dụng không nên ăn hoa quả, rau có tính lợ tiểu ( đậu xanh, giá đỗ, cả bẹ … ). Những thực phẩm này hoàn toàn có thể thải trừ thuốc, giảm hiệu suất cao .
  • Khi dùng thuốc bắc chống nôn, người bệnh không nên ăn các thực phẩm lạnh, tanh hoặc tươi sống. Nếu uống thuốc xong nhưng vẫn có triệu chứng nôn, hoàn toàn có thể lấy mấy nhánh gừng sống, rửa sạch, giã nát, vắt nước cốt và đun sôi. Uống khi còn ấm để giảm nôn .
  • Ngoài ra, khi uống thuốc bắc cũng không nên uống nước trà, sữa, trừ những bài thuốc dùng trà làm vị. Bởi chúng hoàn toàn có thể cản trở khung hình hấp thụ thuốc .

Lưu ý khi dùng các vị thuốc bắc

Nhiều người cho rằng thuốc Bắc sử dụng nguyên vật liệu vạn vật thiên nhiên, nên không có công dụng phụ. Điều này dẫn đến các cách sử dụng thuốc Bắc sai lầm đáng tiếc như dùng quá liều quá lâu, phối hợp các vị thuốc không theo tỷ suất hài hòa và hợp lý. Thực tế mỗi vị thuốc đều hoàn toàn có thể tác động ảnh hưởng tới nhiều cơ quan. Trong quy trình điều trị bệnh phát sinh ở một cơ quan này, thuốc đồng thời gây ra công dụng phụ không mong ước ở cơ quan khác .

Tuy nhiên Theo các chuyên gia y học cổ truyền các vị thuốc trong phương thuốc Đông y không phải kết với nhau một cách tùy tiện theo kiểu chất đống. Mà sự phối hợp này luôn tuân theo quy tắc, trật tự nghiêm ngặt có chủ, có thứ, có chính, có phụ. Tương ứng với đó là quân, thần, tá, sứ.

Tá dược : Là vị thuốc bổ trợ cho quân dược và thần dược, có tính năng điều trị các triệu chứng phụ của bệnh .
Chính vì thế mà một bài thuốc trong đông y rất ít hoặc là gần như không có tính năng phụ .

Source: https://bem2.vn
Category: TỔNG HỢP

Rate this post

Bài viết liên quan

Để lại ý kiến của bạn:

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *